Açıklama

Türk parasının kıymetinin korunması amacıyla 25.03.1930 tarih ve 1433 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1567 Sayılı Türk Parasını Korunma Hakkında Kanun kabul edilmiş ve bu çerçevede alt düzenlemeler yapılmıştır.

Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar’ın “Döviz” başlıklı 4/g maddesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen haller dışında Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında menkul ve gayrimenkul alım-satım ve kiralama ile iş, hizmet ve eser sözleşme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamayacağı belirtilmiştir.

Bu bağlamda dövize endeksli olarak izin verilen menkul ve gayrimenkul alım-satımına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenen durumlar ise Türk Parası Kıymetini Koruma hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin 2008-32/34 sayılı Tebliğ’de belirtilmiştir.

Anılan Tebliğ’in 8 inci maddesinde Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında menkul ve gayrimenkul alım-satım ve kiralama ile iş, hizmet ve eser sözleşme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak gerçekleştirip gerçekleştiremeyeceğine ilişkin hükümlere yer almıştır.

Tebliğin 8/9 maddesi uyarıca 21.04.2022 tarihine kadar Türkiye’de yerleşik kişilerin kendi aralarında akdedecekleri; taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul(taşınabilir mal) satış sözleşmelerinde sözleşme bedelini ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerini döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırmaları mümkün iken, 21.04.2022 tarihli değişiklik ile ancak bu maddeye eklenen belirli hallerle sınırlı olarak dövize endeksli sözleşmeler gerçekleştirilebileceği, bunun dışında ödeme yükümlülüklerinin Türk parası cinsinden yerine getirilmesi hüküm altına alınmıştır.

06.03.2024 tarihli 32833 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin Tebliğ 2018-32-45 de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ 2025-32-73 ile mevcut madde eski haline getirilerek taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan menkul(taşınabilir mal) satış sözleşmelerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak yapılabilmesi tekrar mümkün hale gelmiştir.

Bu kapsamda yurt içinde yerleşik şirketler taşıt satış sözleşmeleri dışında kalan taşınabilir mal alış verişlerinde satış sözleşmelerini dövize endeksli olarak sözleşme yapabilecek, ödemelerini döviz olarak gerçekleştirebileceklerdir.