Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü; gümrük mevzuatı uyarınca serbest bölgeler de dahil olmak üzere Türkiye Gümrük Bölgesinde yerleşik gerçek ve tüzel kişilere; gümrük işlemlerinin basitleştirilmesine ilişkin kolaylaştırmalar, beyanın kontrol türüne ilişkin kolaylaştırmalar, emniyet ve güvenlik kontrollerine ilişkin kolaylaştırmalar sağlayan bir statüdür. Bu statüye ilişkin “Yetkilendirilmiş Yükümlü Statüsü Nedir? Avantajları Nelerdir?” başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.
Yetkilendirilmiş yükümlü statüsünün sağladığı basitleştirmeler ve kolaylaştırmalar yararlanıcılar açısından YYS, YYS-I ve YYS-II olmak üzere 3 ayrı derecede kategorize edilmiştir. Burada YYS, genel başvuru koşullarına sahip her kişinin sahip olduğu basitleştirmeler ve kolaylaştırmaları içerirken, YYS-I ve YYS-II statüleri ilave koşulların sağlanması halinde gümrük işlemlerinde ilave basitleştirilmeler ve kolaylaştırmalar sağlayan statülerdir.
YYS Statüsü
YYS statüsü, yetkilendirilmiş yükümlü statüsüne ait genel koşulları sağlayan yükümlülerin ilave koşullar olmadan basitleştirilmiş uygulamalar ve kolaylaştırmalardan yararlanabildiği statüdür.
YYS Statüsünün Sağladığı Basitleştirmeler ve Kolaylaştırmalar
YYS sahibi kişilere tanınan basitleştirmelere ve kolaylaştırmalara aşağıda yer verilmiştir.
Basitleştirilmiş gümrük işlemleri kapsamında aşağıdaki usullerden;
- Eksik beyan usulü,
- Kısmi teminat uygulaması,
Beyanın kontrol türüne ilişkin aşağıdaki kolaylaştırmalardan;
- Yeşil hat uygulaması,
- Gümrük beyanının belge kontrolüne(sarı hat) tabi tutulması halinde incelemelerin öncelikli olarak yapılması,
- Gümrük beyanı muhteviyatı eşyaların muayene işlemine (kırmızı hat) tabi tutulması halinde muayenenin öncelikli olarak yapılması,
Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkıştaki emniyet ve güvenlik kontrollerinde aşağıdaki kolaylaştırmalardan;
- Azaltılmış zorunlu bilgilerden oluşan özet beyan verme kolaylığı,
- Özet beyana ya da özet beyan yerine geçen/kullanılan belgelere veya bilgilere dayalı emniyet ve güvenliğe ilişkin gümrük kontrollerinin azaltılması,
- Özet beyana ya da özet beyan yerine geçen/kullanılan belgelere veya bilgilere dayalı emniyet ve güvenliğe ilişkin gümrük kontrollerinin öncelikli olarak yapılması,
Sağlamaktadır.
YYS-I Statüsü Nedir?
YYS-I statüsü; YYS başvuru koşullarını sağlayan veya statü sahibi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilave koşulları sağlaması halinde gümrük işlemlerinde ilave basitleştirmeler ve kolaylaştırmalardan yararlanabildikleri bir statüdür.
YYS-I Statüsünün Koşulları Nelerdir?
Bu kapsamda başvuru sahibinin;
- İmalatçı olması,
- Son 1 yıl içerisinde asgari 5 milyon USD fiili ihracat yapmış olması ve en az 50 işçi istihdam etmiş olması,
veya
- Son bir yıl içerisinde asgari 10 milyon USD fiili ihracat yapmış olması,
Durumunda başvuru sahibine YYS statüsüne ilave olarak YYS-I statüsü tanınabilmektedir.
YYS-I Statüsünün Sağladığı Basitleştirilmiş Usuller ve Kolaylaştırmalar Nelerdir?
YYS-I statüsüne sahip kişiler YYS ve YYS-II statüsüne sahip kullanıcılara sağlanan tüm basitleştirilmiş usul ve kolaylaştırmalardan faydalanabilmektedir. Bunlara ilave olarak,
Basitleştirilmiş gümrük işlemleri kapsamında aşağıdaki usullerden;
- Götürü teminat uygulaması
- İthalatta yerinde gümrükleme izni (Bu izin kapsamında firmalar ithalat işlemlerin eşya sınır gümrük idaresinden herhangi bir gümrük müdürlüğüne uğramadan doğrudan firma tesislerinde gelmesine ve gümrük işlemlerinin burada tamamlanmasına olanak sağlayan kolaylaştırmadır). İthalatta yerinde gümrükleme izni alınabilmesi için öncelikle başvuru sahibinin YYS-I statüsünde olması gerekmektedir. Gerekli şartların sağlanması şartıyla başvurucu YYS-I statü sahibine ithalatta yerinde gümrükleme izni verilmektedir.
Beyanın kontrol türüne ilişkin aşağıdaki kolaylaştırmalardan;
- YYS ve YYS-II statülerine kıyasla daha fazla gümrük beyannamesi yeşil hatta işlem görmektedir.
- YYS ve YYS-II statülerine kıyasla Gümrük beyanının belge kontrolüne(sarı hat) tabi tutulması halinde incelemelerin öncelikli olarak yapılması,
- Gümrük beyanı muhteviyatı eşyaların muayene işlemine (kırmızı hat) tabi tutulması halinde muayenenin öncelikli olarak yapılması,
Türkiye Gümrük Bölgesine giriş ve çıkıştaki emniyet ve güvenlik kontrollerinde aşağıdaki kolaylaştırmalardan;
- Azaltılmış zorunlu bilgilerden oluşan özet beyan verme kolaylığı,
- Özet beyana ya da özet beyan yerine geçen/kullanılan belgelere veya bilgilere dayalı emniyet ve güvenliğe ilişkin gümrük kontrollerinin azaltılması,
- YYS ve YYS-II statülerine kıyasla özet beyana ya da özet beyan yerine geçen/kullanılan belgelere veya bilgilere dayalı emniyet ve güvenliğe ilişkin gümrük kontrollerinin öncelikli olarak yapılması,
YYS-II Statüsü Nedir?
YYS-II statüsü; YYS başvuru koşullarını sağlayan veya statü sahibi olan gerçek ve tüzel kişilerin ilave koşulları sağlanması halinde YYS statüsünden farklı olarak gümrük işlemlerinde ilave basitleştirmeler ve kolaylaştırmalardan yararlanabildikleri bir statüdür.
YYS-II Statüsünün Koşulları
Bu kapsamda başvuru sahibinin;
- İmalatçı olması,
- Son bir yıl içerisinde asgari 1 milyon USD fiili ihracat yapmış olması ve en az 30 işçi istihdam etmiş olması,
veya
- Son bir yıl içerisinde asgari 5 milyon USD fiili ihracat yapmış olması,
Durumunda başvuru sahibine YYS statüsüne ilave olarak YYS-II statüsü tanınabilmektedir.
YYS-II Statüsünün Sağladığı Basitleştirilmiş Usuller ve Kolaylaştırmalar
YYS-II statüsüne sahip kişiler YYS statüsüne sahip kullanıcılara sağlanan tüm basitleştirilmiş usul ve kolaylaştırmalardan faydalanabilmektedir. Bunlara ilave olarak,
YYS statülerine kıyasla daha fazla gümrük beyannamesi yeşil hatta işlem görmektedir
YYS-I ve YYS-II Statüsü Başvurularında Aranacak Belgeler Nelerdir?
YYS-I ve YS-II statüsünden yararlanmak isteyen gerçek ve tüzel kişilerin;
- Aşağıda yer alan belgelerden herhangi birisi;
- Sanayi sicil belgesi veya ilgili sanayi ve/veya ticaret odalarınca onaylı kapasite raporu,
- Kapasite raporunun düzenlenmesinin mümkün olmadığı durumlarda firmaya ait makine toplam gücü (BG), çalışan sayısı ve üretim miktar bilgisini içeren ekspertiz raporu,
- Grup ithalatçısı olması durumunda, ithalatın en az %60’ının grup imalatçısı firmalar tarafından kullanıldığına dair YYM Raporu,
2. İhracat tutarlarına ilişkin koşullar dış ticaret sermaye şirketleri, sektörel dış ticaret şirketleri ve/veya grup ihracatçısı aracılığıyla gerçekleşen ihracat üzerinden sağlanıyorsa Türkiye İhracatçı Birliği veya ilgili ihracatçı birliği tarafından düzenlenmiş performans ve güvenilirlik formu,
3. Sosyal Güvenlik Kurumundan alınacak sigortalı çalışan sayısını tevsik edici yazı,
Belgelerinin başvuru sırasında ibraz edilmesi gerekmektedir.
İzinli gönderici yetkisine sahip yetkilendirilmiş yükümlü statüsü sahiplerine sınır gümrük kapılarından öncelikli geçiş hakkı tanınmaktadır.
Götürü Teminat Uygulaması
Götürü teminat uygulaması, eşyanın gümrük vergilerinin teminata bağlanmasını gerektirir gümrükçe onaylanmış bir işlem veya kullanıma tabi tutulması halinde, her bir işlem için ayrı ayrı teminat vermek yerine gümrük idaresince belirlenen tutarda teminatın herhangi bir düşüm yapılmadan 1 yıl süreyle kullanılabilmesine imkan sağlayan bir uygulamadır.
Götürü teminat, dahilde işleme rejiminden kaynaklanan teminat işlemlerinin dahil edildiği ve dahil edilmediği olmak üzere 2 farklı uygulama mevcuttur.
Götürü teminat olarak kullanılacak banka teminat mektuplarının süresiz olması gerekmektedir.
b) Onaylanmış ihracatçı yetkisi kapsamında;
- A.TR Dolaşım Belgelerini Ticaret Bakanlığınca yetki verilen kişi ve kuruluş tarafından düzenleme ve vize işlemi için gümrük idarelerine ibraz edilme zorunluluğu olmaksızın düzenleyebilme izni,
- Serbest Ticaret Anlaşması yapılan ülke veya ülke guruplarıyla tercihli ticarette, Türkiye ile Avrupa Birliği arasında tarım ürünlerinin tercihli ticaretinde ve ülkemiz tarafından tek taraflı olarak tanınan Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi rejimi kapsamında gerçekleştirilen tercihli ticarette eşya kıymetine bakılmaksızın fatura beyanı, EUR.MED fatura beyanı düzenleyebilme izni,
- İhracatta yerinde gümrükleme izni,
c) İzinli gönderici yetkisi,
d) İzinli alıcı yetkisi,
e)İthalatta yerinde gümrükleme izni,
